เครื่องตรวจหลอดเลือดสมอง

 Photo from www.stroke.org

 

เครื่องตรวจหลอดเลือดสมอง ฝีมือนักวิจัยคนไทยที่ได้รับการยอมรับจากต่างชาติ ด้วยรางวัลเหรียญทองเกียรติยศจากงาน 43rd International Exhibition of Inventions of Geneva ณ กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

ไลฟ์สไตล์ของคนมนุษย์เมือง การทำงานเร่งรีบ เครียด บริโภคอาหารฟาสต์ฟู้ดและอาหารไขมันสูง ขาดการออกกำลังกาย สูบบุหรี่ ของผู้คนในยุคนี้จึงเป็นไลฟ์สไตล์ที่ทำให้มีความเสี่ยงเป็นโรคอ้วน โรคไขมันในเลือดสูง ความดันสูง และสุดท้ายโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งเป็นโรคที่อันตรายและเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของคนทั่วโลกกว่า 6 ล้านคนต่อปี หรือเฉลี่ย 1 คนใน 6 วินาที

รศ.ดร.จาตุรงค์ ตันติบัณฑิต คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับคณะวิจัยจึงได้พัฒนาผลงานเครื่องตรวจหลอดเลือดสมอง “ระบบตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองอย่างอัตโนมัติด้วยสัญญาณ TCD (Transcranial Doppler Ultrasound)” ขึ้น ที่สามารถตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองแบบทันเวลา (real-time) ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าระบบตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองที่มีในปัจจุบัน ทำให้ผลงานวิจัยนี้ได้รับรางวัลเหรียญทองเกียรติยศจากงาน 43rd International Exhibition of Inventions of Geneva ณ กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

หลอดเลือดสมองที่ตีบหรืออุดตัน หรือหลอดเลือดสมองแตกปริหรือฉีกขาดจากความดันเลือดสูง ทำให้สมองส่วนที่ขาดเลือดไม่สามารถทำงานได้จนอาจทำให้เกิดความพิการ และรุนแรงอาจถึงแก่ชีวิตได้ ซึ่งสิ่งที่เป็นปัจจัยสำคัญในการรักษา คือ การทำให้เลือดไหลเวียนได้ทันเวลาและในระดับที่เพียงพอที่สามารถทำให้เนื้อสมองในบริเวณนั้นฟื้นตัวได้เร็ว ส่งผลให้ผู้ป่วยกลับมาเป็นปกติได้ การดูแลสุขภาพเบื้องต้นด้วยการวัดความดันสมำเสมอด้วยเครื่องวัดความดัน ช่วยได้ส่วนหนึ่ง

สำหรับการตรวจว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองหรือไม่ ด้วยการวัดความเร็วของเลือดในหลอดเลือดสมองและตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองนั้น แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะทำการตรวจด้วยเครื่องตรวจหลอดเลือดสมอง เป็นเครื่องมือทางการแพทย์ TCD (Transcranial Doppler Ultrasound)  ซึ่งเป็นการตรวจการไหลเวียนเลือดภายในหลอดเลือดแดงในสมองด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงและไม่เป็นอันตรายต่อผู้ป่วย

โดยระบบนี้สามารถตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ด้วยค่าความไวไม่น้อยกว่า 99% และค่าความจำเพาะไม่น้อยกว่า 90% อีกทั้งยังสามารถใช้เป็นระบบสนับสนุนแพทย์ในการเฝ้าระวังสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองที่เกิดขึ้นระหว่างการทำหัตถการหลอดเลือดสมอง เช่น การตรวจหรือขยายขนาดหลอดเลือดสมอง รวมทั้งใช้ในการตรวจคัดกรองสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองในผู้ที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดความดันในเลือดสูงแล้วตามมาด้วยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง

อย่างไรก็ตามเครื่องวัดความดันโลหิตและ ระบบตรวจจับของเครื่องตรวจหลอดเลือดสมอง TCD รุ่นเดิม ที่ใช้งานตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ในปัจจุบันส่วนใหญ่ยังไม่สามารถวินิจฉัยแบบทันเวลา ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดความล่าช้าในการวินิจฉัยและตรวจรักษา และอาจเป็นเหตุให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิต จึงเป็นที่มาที่ทำให้ รศ.ดร.จาตุรงค์ ทำงานวิจัยชิ้นนี้ขึ้น

ระบบตรวจจับสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดสมองอย่างอัตโนมัติด้วยสัญญาณ TCD (Transcranial Doppler Ultrasound) ได้รับการออกแบบให้สามารถเชื่อมต่อกับเครื่อง TCD (Transcranial Doppler Ultrasound) ทุกรุ่นที่มีใช้อยู่ในโรงพยาบาลส่วนใหญ่ของประเทศไทยได้อย่างง่ายดาย ทำให้โรงพยาบาลสามารถนำระบบไปปรับใช้ได้ทันที เป็นประโยชน์ต่อบุคลากรทางการแพทย์อย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับหน่วยแพทย์ที่ห่างไกลและขาดแคลนบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหลอดเลือดสมอง ช่วยลดเวลา ค่าใช้จ่าย และความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นต่อชีวิตและทรัพย์สิน เป็นงานวิจัยที่มุ่งเพื่อช่วยเหลือสังคมโดยแท้จริง


Cr.เดลินิวส์,National Stroke Association